Nieuwbouw station Alkmaar - Strukton Worksphere

Nieuwbouw station Alkmaar

Met de afsluiting van de oude reizigerstunnel is in maart 2016 de realisatie van het vernieuwde NS Station Alkmaar afgerond. Centraal in het project staat de nieuwe stationtraverse, een moderne, bovengrondse verbinding van het centrum van Alkmaar met de noordzijde van de stad. Deze traverse biedt toegang tot de eilandperrons en wordt ook door omwonenden gebruikt om van de ene kant van het spoor naar de andere te komen

Opdrachtgever:
ProRail
Locatie:
Alkmaar
Markt:
Mobiliteit
Activiteit:
Realisatie en renovatie
Entrance bicycle parking_Alkmaar Station_Pro
inhijsen traverse -alkmaar-20
nieuwe traverse- alkmaar08
fietsenstalling-alkmaar05
Interior traverse_Alkmaar Station_Pro
View from platform_Alkmaar Station_Pro
Park side entrance_Alkmaar Station_Pro
City side entrance_Alkmaar Station_Pro

Design & Build

Station Alkmaar was een design & build-opdracht voor Strukton Worksphere en architect Venhoeven. Zij verwierven het project voor een vooraf vastgestelde prijs met het mooiste, meest doordachte ontwerp. Het voorgestelde ontwerp past goed in de ontwikkeling van het stationsgebied tot een goed toegankelijke ontvangstruimte van de stad.

De uitvoering van het project behelsde het creëren van een tweehonderd meter lange traverse over de elf sporen van Station Alkmaar en een weg aan de noordzijde. De loopbrug heeft een breedte van tien meter. Nabij de traverse aan de centrumzijde bevinden zich elf commerciële ruimtes, die door Strukton Worksphere werden verbouwd. Verdere onderdelen van het project waren het aanbrengen van drie glazen liftkooien, de voorbereiding voor het inpassen van vijf roltrappen, het aanpassen van de luifel langs de commerciële ruimtes en de sloop van het oude GWK-gebouw op het stationsplein, waarmee ruimte werd gemaakt voor de nieuwe hoofdtrap. Ook bouwde Strukton een nieuwe fietsenstalling met een capaciteit van 4.000 fietsen.

Station blijft volledig in bedrijf

Belangrijk was dat reizigers tijdens de werkzaamheden, die in uitvoerende zin zo’n anderhalf jaar in beslag namen, gebruik konden blijven maken van het station en zijn voorzieningen. De reizigerstunnel onder de sporen is hiertoe tijdens de werkzaamheden in gebruik gebleven, terwijl bovengronds werd gewerkt aan de nieuwe funderingen en de latere opbouw van de traverse, met inpassing van een loopbrug in drie delen. Nadat de traverse is opgeleverd, werd de tunnel afgesloten. Alle toegangen zijn door Strukton dichtgemaakt en vervangen door een groot serviceluik en twee extra luiken in de perrons, die onderhoudspersoneel toegang geven tot de ondergrondse installaties, leidingen en kabels.

De opdrachtgever was ProRail. Gemeente Alkmaar participeerde in het project en verzorgde zelf de herinrichting van het buitenterrein. Ook het infrawerk rondom het verplaatsen van de fietsenstalling en het busstation, de eerste voor het publiek zichtbare werkzaamheden, werd door een andere partij geregeld. Kers op de taart is een waterpartij met Alkmaarse kazen, die bij de hoofdingang van het station wordt gerealiseerd.

Uitdagingen & duurzaamheid

De realisatie van dit project bracht de nodige uitdagingen met zich mee. Technisch hoogstandje was het inhijsen van de drie brugdelen die samen de overspanning van de traverse vormen. Dit vergde een minutieuze voorbereiding, gekoppeld aan een vooraf aangevraagde buitendienststelling van het station. Onder bekijks van honderden omwonenden, die de operatie vanaf speciaal ingerichte kijkplatforms konden volgen, werd deze operatie succesvol uitgevoerd.

Uitdagingen

De traverse doorsnijdt bovendien de bovenleidingen. Deze zijn na het plaatsen van de traverse vastgemaakt aan het brugdeel, rekening houdend met de gedetailleerde regelgeving van ProRail. Ook constructief waren er uitdagingen. Zo vergde het overbrengen van de windbelasting via de staalconstructies naar de perronfunderingen specialistisch rekenwerk. En het aanbrengen van tijdelijke stalen portalen was nodig om te voorkomen dat de sloop van het oude GWK-gebouw op het stationsplein tot instabiliteit van de resterende commerciële ruimtes zou leiden.

Overall vergde de projectplanning de meeste aandacht. Buiten twee buitendienststellingen om, is station Alkmaar tijdens de verbouw en renovatie volledig in bedrijf gebleven. Voorbereidende werkzaamheden leverden dankzij de reizigerstunnel geen hinder op voor reizigers. Ook de werkzaamheden op de perrons en aan de voor- en achterkant van het station werden steeds dusdanig geregisseerd dat deze de reizigersstroom niet zouden belemmeren.

Ook hier speelden de veiligheidsvereisten van ProRail een belangrijke rol in de werkwijze van Strukton Worksphere; uitgangspunt was dat reizigers steeds alle perrons konden bereiken en op elk moment van hun verblijf in het station veilig zouden zijn.

Duurzaamheid

In het kader van onze certificering op niveau 5 van CO2-bewust hebben wij naar CO2-reductie maatregelen gekeken op ons project station Alkmaar. Daarbij hebben we onder meer de volgende maatregelen doorgevoerd: 

  • Gebruik bestaand kantoorpand
    In de tenderfase is uitgegaan van een ketenpark. In plaats daarvan heeft het projectteam een bestaand kantoorpand op de stationslocatie kunnen betrekken.
  • Hergebruik uitkomend betonpuin van de voormalige fietsenstalling
    Bij het slopen van de fietsenstalling is ca. 1500 ton betonpuin vrijgekomen. Dit betonpuin is afgevoerd door Afvalbank om tot betongranulaat te worden gebroken. Dit betongranulaat wordt tijdelijk opgeslagen om vervolgens bij een ander project als grondstof te worden toegepast in nieuw beton.
  • Beperking gebruik van beton
    Eén van de grote bronnen van CO2 is beton. Bij station Alkmaar is het gebruik van beton zoveel mogelijk beperkt. Zo is er gebruik gemaakt van staalplaatbeton- en kanaalplaatvloeren. Massieve betonvloeren (volledig in het werk gestort, breedplaatvloeren, e.d.) komen niet voor. Bij de productie van de kanaalplaatvloeren is gebruik gemaakt van betongranulaat, waardoor ook daar CO2 gereduceerd is. Verder zijn er bij betonconstructie geen werkvloeren van beton toegepast, maar noppenfolies.
  • Beton van dichtstbijzijnde betoncentrale
    Voor zover er dan toch beton toegepast wordt, wordt die bij de dichtstbijzijnde betoncentrale (BEMA) betrokkenen. Hierdoor worden transportkilometers beperkt (zoals dit overigens ook gebeurt door inzet van andere lokale bedrijven) en wordt voorkomen dat mengsels aangepast moeten worden op lange verwerkingstijden.
  • Opslag van grond.
    Per saldo moet er op dit project grond aangevoerd worden. Het is daarom goed om de afvoer van grond te voorkomen. Vrijgekomen grond wordt zoveel mogelijk direct elders op locatie gebruikt voor benodigde aanvullingen. Als dit niet mogelijk is, dan wordt uitkomende grond opgeslagen op locatie, zodat dit later weer gebruikt kan worden. Op deze wijze wordt transport van grond beperkt en daarmee de uitstoot van CO2.

Samenwerken & resultaat

Bij het project waren veel partijen betrokken. ProRail en Gemeente Alkmaar aan opdrachtgeverzijde en vele bedrijven aan de uitvoerende zijde, waaronder Strukton-dochters Worksphere, Civiel, Engineering, Rail en Systems en specialistische toeleveranciers als Schindler en Möhringer. De projectorganisatie vergde nauwgezette planning en afstemming, hetgeen werd vergemakkelijkt doordat betrokkenen op locatie gezamenlijk vanuit een projectkantoor konden opereren.

Knooppunt voor reizigers en omwonenden

ProRail heeft nadrukkelijk een rol als conceptregisseur gepakt in de uitvoering van het geïntegreerde contract dat zij naar de markt bracht. Opzet was het creëren van een reizigersknooppunt dat qua voorzieningen en beleving voldoet aan de eisen van deze tijd. Belangrijk was ook, dat naast de 15.000 tot 20.000 reizigers die dagelijks passeren, de traverse ruimte zou bieden aan de omwonenden die de traverse gebruiken om van het centrum naar de noordkant van de stad te komen en vice versa.

Resultaat: toonaangevend station

ProRail bepaalde de functionele randvoorwaarden en maakte vervolgens alle ruimte voor de expertise van Strukton wat betreft het werken in een drukbezochte spooromgeving, waar rekening gehouden moet worden met veel uitdagingen en vereisten op het gebied van constructie, techniek, veiligheid en projectplanning. Het resultaat is een toonaangevend station dat voorbereid is op een levensduur van zeker 50 jaar. Het is dankzij de realisatie van de traverse en de renovatie van omliggende ruimtes en installaties een plek waar reizigers graag vertrekken en aankomen, omdat zij alle belangrijke voorzieningen onder handbereik hebben. En het is niet in de laatste plaats een zeer representatieve entree voor de stad Alkmaar.

Timelapse inhijsen traverse januari 2015

1NyigB91rDg

Alkmaarders maken kennis met hun nieuwe station

g9hrWDJPx_I

oMnDUT7VZlY